تجارتBTOC
(Business to Customer)فروشنده به مصرف كننده
بيشترين سهم در انجام تجارت الكترونيكي از نوعBTOCرا خرده فروشي تشكيل مي دهد . اين نوع تجارت با گسترش وب به سرعت افزايش پيدا كردو اكنون به راحتي مي توان انواع و اقسام كالا ازشيريني گرفته تا اتومبيل و نرم افزارهاي كامپيوتري را از طريق اينترنت خريداري كردBTOC. از حدودپنج سال پيش با راه اندازي سايتهايي چونamazonوCDNOWآغاز شد .
jeff Bezorموسس شركتamazonسايت خود را فقط براي فروش كتاب از طريق اينترنت راه اندازي كرد و اين ايده ساده مقدمه اي بود براي يك تحول جهاني .
در تجارت الكترونيكيBTOCدر يك طرف معامله توليد كننده (فروشنده) محصول و در طرف ديگر خريدار (مصرف كننده نهايي) قرار دارد . موفقيت در اين مدل بسته به تجربياتي است كه به مشتري ارايه ميشود . بايد به مشتري سرويسهايي ارايه شود كه درمد ل سنتي به آنها خو گرفته است و شرايط مشابه را به وجود آورد.
شركتهايي نظيرamazon و relروي شهرت خود محيط نيرومندonlineرا تدارك ديده اند كه بتوانند رضايت بي چون و چراي مشتري را جلب كنند . شكل ديگر ، تجربياتonlineمشتري به درست انتخاب شود . متن و گرافيكي كه مشتري بايد با آن به جاي فروشنده تبادل نظر كند بايد خوب طراحي شده باشد .
پس از هك شدن بسياري از وب سايتهاي خرده فروشان اينترنتي مانندcreditcards وeggheadوegghead ... بسياري از مشتريان نسبت به دزديده شدن اطلاعات شخصي شان توسط هكرها بسيار حساس شده اند ، كه اين امر باعث كاهش معاملات الكترونيك در مقاطع و فواصل زماني زيادي شده . اما معاملات را به نقطه صفر نرسانده است و مردم هنوز از فروشگاههاي onlineاستفاده مي كنند .
هم اكنون اين روش در كشور ما موجود است و مورد استفاده قرا نمي گيرد و در اين روش خريدار به طور مستقيم با توزيع كننده از طريق اينترنت وارد معامله ميشود . هم اكنون سازمانهايي مانند شهروند چنين خدماتي را ارايه مي كنند اما اين خدمات هنوز به صورت عامه در ميان ما جا نيافتاده است . حتي ميان كاربران حرفه اي اينترنت در ايران استفاده از اين خدمات كمتر مرسوم است .
تجارتCTOC
(Consumer to Consumer)مصرف كننده با مصرف كننده
در اين مدل تجارت الكترونيكي مزايده ها و مناقصه هاي كالا از طريق اينترنت انجام مي گيرد مدلCTOCشبيه به نيازمندي هاي طبقه بندي شده يك روزنامه و ياشبيه به يك دكه در بازار دست دوم يا سمساري است ايده اصلي اين مدل اينست كه مصرف كنندگان بايكديگر بدون واسطه به خريد و فروش بپردازند ebayغول حراجيonlineبزرگترين نمونه اوليه مدلCTOCاستEbeyخود چيزي نمي فروشد و به عنوان واسطه اي بين خريداران فروشندگان به ارايه محصولات در حراجي Onlineعمل مي كند . به عنوان مثالEbeyاجازه مي دهد فروشنده قيمت اوليه خود را درحراجي قرارا دهد و سپس شركت كنندگان در حراج قبل از اتمام شده اظهار نظر كنند .
. سايتهاي اينترنتي ديگر نظيرAutobyutel. وCarsmartنمونه هايي از مدلTCOCمي باشند .
به دليل ناچيز بودن هزينه تبليغات در اينترنت استفاده از مدلCTOCتوسط كاربران اينترنتي براي فروش كالاهاي مورد نظر خود مورد توجه قرار گرفته است .
تجارتCTOB
(Consumer to Business)مصرف كننده با فروشنده
در حاليكه بازار مصرفOnlineروز به روز در حال گسترش است بسياري از خريداران در يافته اند كه شيوه انتخاب محصول بسيار گسترده بوده و ممكن است آنان را غوطه ور كند . چراكه وقتي مصرف كنندگان سايتهايي را در ارتباط بافروش محصول مورد نظر خود مي يابند يافتن خود محصول در آن سايت و به دست آوردن قيمت محصول اغلب كاري دشوار است .
بنابراين براي راحتتركردن امر خريد نياز به روشهاي جديد خريد و فروش اينترنتيonlineاست كه ار آن آژانسهايOnlineمانند واسطه هايي بين مصرف كننده ها و فروشنده ها تلاش مي ككنند خريداران را به بهترين وجهي در خريدشان كمك كنند اساس كار آنهاي مبتني بر مدلCTOBاست براي اين كه مدل اين آژانس هاي فروش به سوددهي منتهي شود بايد از يك استراتژي فروش استفاده كنند مانندPricelinePriceline كه خود را با اين استراتژي تطبيق داده است .
تجارتPTOP
(Peer to peer)نقطه به نقطه
مدل تجارت الكترونيكيPTOPبراي تسويه حساب كردن شركت كنندگان در حراج با فروشنده است كه مشهورترين آنها سرويسي به نامPaypalاست تجارتPTOP در چهارچوبي كارمي كند كه افراد بتوانند به طور مستقيم باهم پول ردو بدل كنند و در حاليكه سهم اصلي داد و ستد پولي را نقل و انتقالات رو دررو به عهده دارد فن آوري تلفنهاي همراه تعداد افراد بيشتري را در داد و ستد غير حضوري سهيم مي كند . قبل ازPaypalبسياري از تاجرانonlineدر قدو قواره هاي متفاوت پرداخت مشتري ها را از طريق حساب كارتهاي اعتباري تجارت دريافت مي كردند .
با استفاده از سخت افزارMondexكه زير مجموعهMastercarMastercard است كاربران قادرند نقل و انتقالات الكترونيكي پولي خود رانجام دهند و پول خود را از يك كارت اعتباري به كارت اعتباري ديگر منتقل كنند نحوه استفاده از تلفن همراه بدين صورت است كه به جاي فن آوريGSMكه استاندارد معمول ارتباطي تلفن همراه در بسياري از كشورها به ويژه در اروپاست فن آوري ديگري تحت عنوان پروتكل به كارگيري نرم افزار كاربرد از طريق تجهيزات بي سيم(Wireless Application)كه به اختصارWAPناميده ميشود جايگزين ميشود در اين شيوه جديد هر تلفن همراه از طريق مركز تلفن با يك كامپيوتر سرويسگر مرتبط ميود و مي تواند نرم افزارها مورد نياز كاربر خود را رو ي كامپيوتر مذكور فعال كند به اين ترتيب استفاده كننده مي تواند اطلاعات خود را از طريق كامپيوتر سرويسگر كه خود از طريق اينترنت و يا شبكه هاي ارزش افزوده(VAN)) به مراكز تجاري و خدماتي متصل است ارسال ويا دريافت كند .
تجارتBTOA
(Business to Aministration )فروشنده با اداره
اين نوع تجارت الكترونيكي شامل تمامي مبادله هاي تجاري مالي بين شركتها و سازمانهاي دولتي است تامين نيازهاي دولت توسط شركت ها و پرداخت عوارض مالياتها از جمله مواردي است كه ميتوان در اين گروه گنجاند .تجارتBTOAدر حال حاضر دوران كودكي خود را طي مي كند ولي در آينده اي نزديك زماني كه دولت ها به ارتقا ارتباطات خود تمايل و توجه نشان دهند به سرعت رشد خواهد كرد .
تجارت CTOA
(Consumer to Administration)مصرف كننده با اداره
مدل تجارت الكترونيكيCTOAهنوز پديدار نشده است ولي به دنبال رشد انواعB2وBTOABTOA دولت ها احتمالا مبادلات الكترونيكي را به حيطه هايي همچون جمع آوري كمكهاي مردمي پرداخت ماليات بردرآمد نو هرگونه امور تجاري ديگري كه بين دولت و مردم انجام ميشود گسترش خواهند داد .
با تجربه و آزمايش تمام مدلهاي تجاريonlineكه تاكنون بيان شد مشخص است كه با وجودي كه تجارت الكترونيك پديده اي تقريبا جديدو نوپاست اما بسيار فعال است . دانشمندان صنعتي معتقدند كه يافتن منابع درآمد.Onlineمطمئن با سعي و خطا آزمايش ميشود مدلهايBTOCوBTOBبيشترين توجه را امروزه به خود جلب كرده اند ولي مدل هاي ديگرهنوز در حال تعديل استراتژي هايشان هستند و روشهايشان را گسترش مي دهند به هرحال عاقلانه است كه ما راجع به 5 سال ابتداي كار تجارت الكترونيك مانند پنج سال ابتداي زندگي يك كودك بينديشيم .
تجارت الكترونيك در ايران
ايران مانند سايركشورها داراي شركتهاي بسياري است كه براي توسعه بازار خود به اينترنت وابسته هستند . هدف اين شركتها از ايجاد پايگاه ها در اينترنت تموسعه صادرات است مانند شبكه اطلاعات صنعتي به آدرسWWW.Iranindustry.Orgبه زبان فارسي وWWW.Iranindustry.comبه زبان انگليسي يا مركز تجارت بين المللي ايران با آدرسIran.comwww.icc .
متاسفانه فروش در شبكه اينترنت مخارج زيادي در بر دارد و براي بسياري مقرون به صرفه نمي باشد . شركتهاي بزرگ دنيا با سرمايه هاي كلان و پرسنل كافي پايگاههاي تخصصي را براي مواردي چون صادرات و فروش تجاري ايجاد كرده اند . شركتهاي متعددي نيز در ايران دست به ايجاد چينن امكاناتي زده اند . اما از آنجايي كه هنوز هيچ متولي و مركزيتي براي اين پديده وجود ندارد اين سازمانها به صورت جزيره اي و خود محور اقداماتي را انجام مي دهند كه هنوز فرانسه كامل تجارت را در برنگرفته و بصورت مقطعي انجام ميشود . هيچ آمار دقيقي از كاربران اينترنت و استفاده كنندگان از كامپپوتر شخصي در دست نيست و هنوز به صورت يك طرح ملي به آن نگاه نشده است بنابراين در مرحله كودكي و نوپايي است و نياز به مراقبت و حمايت زيادي از طرف دولت دارد دولت بايد با ارايه يك طرح ملي فرهنگ خريد جامعه امروزي ايران را تغيير دهد بايد توجه داشت كه سرمايه گذاري مالي و زماني روي زمينه اي كه همه منتقدان معتقدند در آينده اينترنت حرف اول را خواهد زد به طور قطع باعث پويايي اقتصاد كشورخواهد شد خوشبختانه كشور ما از پشتوانه خوبي از نظر نيروي جوان برخوردار است و در نتيجه وظيفه ارگان هاي دولتي و غير دولتي وارد كردن اين فن آوري به كشور و تشكيل دادن گروه هاي كاري براي كار سازمان يافته روي اين فن آوري جديد است
نتيجه گيري
انقلاب تجارت الكترونيك در حال اثرگذاري روي روشهاست تجارت الكترونيك به تمام فروشندگان اين فرصت را مي دهد كه در بازار جهاني و با عرضه كالاهاي خود به بيش از 32 ميليون خريدار با كمترين هزينه رقابت كنند هر تغييرو تحول در جامعه نيازمند تحول و دگرگوني در ساختارو قوانين و آداب و سنن است تابستري مناسب براي پذيرش اين تغيير فراهم شود تجارت الكترونيك نيز تحولي است در عرصه تجارت و اطلاعات كه به موجب آن شيوه خريد و فروش وانتقال اطلاعات و كالاها توسط موسسات دگرگون شده است براي گسترش و پذيرش تجارت الكترونيك لازم است پيش نيازهاي رشد اين فن آوري مهيا شود . از جمله اين پيش نيازها مي توان به زير ساختار مخابراتي . مسايل قانوني ايمني پيام رساني و نيز مبادله الكترونيكي داده ها اشاره كرد
